پيشگيري و مديريت آسيبهاي شغلي
مترجم: دكتر معصومه سيد مراديان
قرار گرفتن در معرض خون و ديگر مايعات بالقوه عفوني بدن (OPIM) خطري است در جهت انتقال ميكرو ارگانيزمهاي بيماريزا (HIV , HBV , HCV) به انسان و تهديدي است براي اصول و قواعد بهداشتي.
اشخاصي كه در تهديد اين خطر واقع ميشوند آنهايي هستند كه پيشبيني ميشود براي انجام وظايفشان پوست، چشم، ديگر غشا مخاطي آنها و يا زخمهاي باز آنها در تماس با خون و يا OPIM باشد. بزاق دهان در دندانپزشكي بصورت OPIM در نظر گرفته ميشود اگرچه در جائيكه HIV مورد نظر باشد نميتوان آنرا بالقوه عفوني در نظر گرفت مگر اينكه آشكارا باعث فاسد شدن خون گردد.
پيشگيري
تهديدي جدي متوجه افرادي است كه به نوعي خدمات بهداشتي را به بيماران ارائه ميكنند، در واقع هنگاميكه پوست، چشم، غشاء مخاطي و يا زخمهاي باز اين افراد در تماس با خون و يا OPIM باشد و پوشش حفاظتي مناسبي نداشته باشند اين خطر بروز ميكند. پرسنل دندانپزشكي به طور مؤكد بايد تصور كنند كه تمام مايعات بدن انسان و كليه مواد و تجهيزات آلوده آنها عفوني هستند و بهصورت هميشگي و روزمره براي حفاظت خود و بيمارانشان از دستورالعملهاي احتياطي ويژه استفاده ميكنند. ارزيابي ميزان خطر و پيشگيري از انتقال BBP از قبيل هپاتيت B (HBV)، هپاتيت C (HCV) و ويروس ايدز (HIV) در قواعد بهداشتي بر اساس اطلاعاتي است كه از منابع متنوعي اخذ ميشود. تحقيق و بررسي از اشخاص مشكوك به آلودگي، مطالعات سرولوژي در تعداد مشخصي از افراد همچنين تغييرات سرولوژي بعد از انتقال از اشخاص آلوده به خون و يا مايعات بدن از جمله اين منابع ميباشد.
به كار بستن اقدامات احتياطي استاندارد (كه شامل اقدامات احتياطي ويژهاي ميباشد ضمن كاهش تماس با خون و مايعات بدن جراحات پوستي را نيز كاهش ميدهد. افراد ارائه دهنده خدمات سلامتي و بهداشتي در مراكز درماني و دندانپزشكي جهت كاهش خطرات مورد بحث نياز است به صورت روزانه از قواعد زير تبعيت كنند:
ـ شستشوي مناسب دستها
ـ اقدامات احتياطي بازدارنده براي پيشگيري از سرايت عفونت
ـ كنترلهاي مهندسي (براي مثال استفاده از تجهيزات ايمن و مطمئن)
ـ تغييرات در روشهاي كار (براي مثال روشهايي كه استفاده از تجهيزات تيز و برنده را كاهش ميدهد)
عليرغم وفاداري و پايبندي به اقدامهاي احتياطي سانحه اتفاق ميافتد و امكان رسيدن ميكروبهاي بيماريزاي گفته شده به شخص در نتيجه نداشتن حفاظ مناسب از طريق خون و يا OPIM ممكن است رخ دهد.
سوانح و اتفاقات ناشي از تماس مشخص خون و يا بزاق بيمار با دندانپزشك Exposure Incident
OSHA آسيبهاي ناشي از اين سانحه را بهصورت تماس مشخص چشم، دهان، مخاط بيني، پوست غيرسالم (پوست داراي جراحت) با خون و يا ديگر مواد بالقوه عفوني (OPIM) بدن تعريف ميكند. ضروري است اين گونه سوانح جهت تسهيل در ارجاع سريع نتيجه ارزيابي پزشكي مورد پيش آمده سريعا گزارش شود. اگر بر اساس ارزيابي پزشكي انجام شده اقدام پيشگيرانه پس از سانحه ضرورت داشته باشد اين اقدام را ميتوان از موثرترين كارها دانست مشروط بر اينكه در مدت زماني هرچه كوتاهتر پس از سانحه انجام شود. براي مثال درمان پيشگيرانه در مقابل HIV ترجيحاً بايد 1 تا 2 ساعت پس از سانحه شروع شود و نه بيشتر از 24 تا 36 ساعت. مطبهاي دندانپزشكي بايد براي گزارش و ثبت جزئيات اينگونه سوانح فرمها و قوائد نوشته شدهاي را در اختيار داشته باشند. براي اينكه شرايط ارزيابي و پيگيري سريع فراهم شود بايد ابزارهاي مناسب سلامتي شغلي و يا پزشكي كه مطابق با جديدترين روشهايCDC است شناسايي شود، ابزارها و تسهيلاتي كه قابليت ارزيابي و پيگيري پس از آسيب را داشته باشند و در هر مطب دندانپزشكي نگهداري شود.
براي اينكه امكان ارزيابي و پيگيري سريع پزشكي وجود داشته باشد ابزارهاي سلامتي شغلي و يا پزشكي با قابليت ارزيابي و پيگيري پس از آسيب مطابق با جديدترين روشهاي CDC ميبايست مشخص شود و سوابق آن در هر دفتر يا در هر مطب دندانپزشكي نگهداري شود.
اگر يك سانحه آلوده كننده در حين كار رخ دهد محل آلودگي فورا بايد با آب و صابون شسته شود و غشاء مخاطي نيز با آب.
پس از سانحه بايد شرايط و نحوه اداره وضعيت موجود در سابقه محرمانه پزشكي كارمندان حفظ گردد. (معمولا بر روي فرمهاي كه به اين منظور طراحي شده است.)
ـ تاريخ و زمان آلودگي يا آسيب
ـ جزئيات كار اجرا شده، چگونگي رخ دادن جراحت و نوع جراحت
ـ جزئيات آسيبديدگي شامل نوع و مقدار مايع و يا ماده، عمق جراحت
ـ جزئياتي درباره منبع آلودگي شامل هرگونه اطلاع و حقايق از گذشته
ـ جزئياتي درباره هرگونه نصيحت و راهنمايي، نحوه اداره پس از آسيب و آلودگيو همچنين پيگيري
جهت انجام ارزيابي پزشكي و ارجاع نتايج آن، ضروري است اطلاعات مربوط به شرايطي كه سانحه را احاطه كرده است با جزئيات كافي در اختيار گروه يا بخشي كه وظيفه ارزيابي حرفهاي مراقبت از سلامتي سانحه را به عهده دارند گذاشته شود. در اختيار قرار دادن اين اطلاعات كمكي است به گروه حرفهاي مراقبت از سلامتي در جهت برآورد صحيح ميزان خطر ناشي از سانحه و نياز انجام اقدامات پيشگيرانه پس از آسيب
نمودار گردش كار زير طرح كلي و مراحلي را كه بايد در طي فرآيند ارزيابي و پيگيري پس از آسيب اجرا شود نشان ميدهد اين نمودار گردش كار آزمايش جداگانه منبع آلودگي را نيز در صورتيكه نوع و وضعيت عفونت مشخص نباشد در بردارد.
گزيدهاي از خط مشي تصويب شده انجمن دندانپزشكي امريكا (ADA) درباره ميكرو ارگانيزمهاي بيماريزا (BBP) كنترل عفونت و حرفه دندانپزشكي در اكتبر 1999مطب دندانپزشكي مكاني امن براي انجام خدمات دندانپزشكي است. اطلاعات جاري و عمومي كسب شده از مطالعات علمي در خصوص شيوع بيماريهاي كه با هدف تعيين عاملهاي بيماري زاي موجود در محيط اطراف انجام شده است مؤيد اين نتيجه است كه در صورت رعايت و پيروي از روشهاي مناسب كنترل عفونت در دندانپزشكي خطر قابل توجهي براي ابتلا به بيماريهاي خوني وجود ندارد.
بيشتر مطالعات، شيوع عفونت HVC را در ميان دندانپزشكان به همان ميزاني كه در عموم مردم ديگر است تاييد ميكند. علاوه بر اين، اطلاعات تاريخي آماري مبين اين مطلب است كه عفونت HBV در ميان دندانپزشكان از عموم مردم بيشتر است. با اين وجود كاهش كلي نرخ اطلاعات آماري در خصوص شيوع اين عفونتهاي در دندانپزشكان زير 40 سال تاييدي بر ايمني و اثر بخشي توصيههاي جاري است، توصيههايي كه براي كنترل ميزان عفونتهاي مربوط به ميكروارگانيزمهاي بيماريزا در نظر گرفته شده است. لذا متخصصين دندانپزشكي قويا بر ادامه پايبندي بر دستورالعملهاي جاري كنترل عفونت كه توسط ADA و CDC مطرح شده است، تاكيد دارند.
در نتيجه اقدامات درماني دندانپزشكي و از زمان اجراي احتياطهاي ويژه بهصورت عامل اصلي كنترل عفونت در ايالات متحده، به استثناء مورد گروهي كه در فلوريدا اتفاق افتاد، جائيكه احتمال انتقال HIV از دندانپزشك به 6 بيمار ميرود، مستنداتي مبني بر انتقال HIV از دندانپزشك به بيمار، بيمار به دندانپزشك و يا بيمار به بيمار وجود ندارد. همچنين از سال 1987 تاكنون با به كار بستن و اجراي احتياطهاي ويژه، مستنداتي بر شيوع HBV و HCV كه با كار در مطب مربوط باشد وجود ندارد
