آشنايي با بعضي قوانين مالياتي
دكتر كورش رحيمي
انجمن دندانپزشكان عمومي ايران شعبه استان اصفهان
اين مقاله را با اعتقاد كامل نسبت به پرداخت ماليات حقيقي و صحيح مينويسم و معتقدم پرداخت ماليات براي تمامي مشمولين قانون پرداخت ماليات واجب و اجتنابناپذير است و همانا پرداخت ماليات درست را از نشانههاي ميهنپرستي و علاقه قلبي نسبت به آباداني و شكوفايي ايران عزيز ميدانم.
با توجه به مشكلات پيش آمده در سال گذشته در رابطه با ماليات محاسبه شده براي سال 81 و چند برابر شدن ماليات عدهاي از همكاران لازم ميدانم توجه همكاران گرامي را به بعضي از قوانين جلب نمايم تا بدانند حقوقشان تا چه حد است و با دانستن قانون تا چه اندازه هم ميتوانند با مميزان مالياتي همكاري نمايند و هم از تضييع حقوقشان جلوگيري نمايند.
قبل از هر چه داشتن كتاب قانون مالياتهاي مستقيم را براي همه لازم ميدانم تا با استناد به مواد موضوع آن بتوانيم حرف خود را پيش ببريم دانستن همه اين كتاب از حوصله و توان ما خارج است ولي آگاهي اجمالي از بعضي قوانين نه سخت است؛ نه وقتگير و در عين حال بسيار مفيد چرا كه معتقدم مشكل كمبود قانون نيست بلكه ناآگاهي ما و عدم اجراي صحيح آن است.
پيش از آنكه وارد بحث اصلي شويم ذكر نكتهاي ديگر را لازم ميدانم، يكي ديگر از علل بالا بودن رقم مالياتي دندانپزشكان نسبت به ساير گروههاي پزشكي، را عدم آگاهي مميزان مالياتي نسبت به وضعيت دندانپزشكي و تصور سنتي حاكم بر مسئولين نسبت به دندانپزشكي ميدانم كه دندانپزشكان را از اقشار مرفه و پر درآمد ميدانند و آگاهي از كوه مشكلات پيش آمده سالهاي اخير براي اين حرفه و كاهش محسوس درآمد ايشان ندارند.
از آنجاييكه اغلب پزشكان دفاتر درآمد و حساب و سود و زيان تنظيم نمينمايند و يا اگر هم تنظيم نمايند به علت عدم امكان رعايت مقررات مربوط به دفاتر قانوني مورد قبول مميزان قرار نميگيرد پس مميزان مالياتي بهصورت عليالراس اقدام به تشخيص ميزان درآمد مينمايند و در مورد تشخيص عليالراس بايستي مطابق ماده 98 اقدام گردد:
ماده 98 ـ (در موارد تشخيص عليالراس اداره امور مالياتي بايد پس از تحقيقات و بررسيهاي لازم و كسب اطلاعات مورد نياز از مراجع مختلف اعم از دولتي يا غيردولتي ابتدا قرينه و يا قرائن مذكور در اين قانون را كه متناسب با وضعيت و موضوع فعاليت مودي باشد انتخاب و دلايل انتخاب نوع قرينه و يا قرائن و رقم آنها را با توجيه كافي در گزارش رسيدگي قيد نمايد و سپس با اعمال ضريب يا ضرائب مقرر در قرينه يا قرائن انتخابي درآمد مشمول ماليات مودي را تعيين نمايد در صورتيكه به چند قرينه اعمال ضريب شود معدلي كه از نتايج اعمال ضريب بهدست ميآيد درآمد مشمول ماليات خواهد بود.)
از اين ماده قانوني چند چيز استنباط ميشود اولا: اداره امور مالياتي بايستي با كسب اطلاعات كافي و انتخاب قرينه يا قرائن متناسب و توجيه كافي اقدام به تشخيص عليالراس نمايد.
ثانياً: ميزان درآمد استنتاج شده را در ضريب مربوط به آن قرينه ضرب نموده و درآمد مشمول ماليات را بدست آورد پس ملاحظه ميفرماييد درآمد با درآمد مشمول ماليات فرق ميكند آنچه در ابلاغيههاي مالياتي درج ميگردد درآمد مشمول مالياتي است كه طبق گزارشي كه در سطر بالاي آن نوشته شده استنتاج گرديده است.
سؤال: چه فرقي بين درآمد مشمول ماليات و درآمد است؟
ماده 153 : (ضرايب مالياتي عبارت است از ارقام مشخصهاي كه حاصلضرب آنها در قرينه مالياتي در موارد تشخيص عليالراس درآمد مشمول ماليات تلقي ميگردد).
ضريب تعريف شده در ماده 153 براي گروههاي مختلف پزشكي متفاوت است آنچه من از سايت اينترنتي وزارت اقتصاد و دارايي WWW.statetaxorganization.IR گرفتم در سال 81 ضريب مالياتي دندانپزشكان عمومي 27% و دندانپزشكان متخصص 33% ميباشد. بدين معني كه اگر براي يكي از همكاران دندانپزشك عمومي درآمد مالياتي سالانه ده ميليون تومان در نظر بگيرند ميزان درآمد مشمول ماليات او دو ميليون و هفتصد هزار تومان خواهد بود.
ماده 131 ـ (نرخ ماليات بر درآمد اشخاص حقيقي به استثناي مواردي كه طبق مقررات اين قانون داراي نرخ جداگانهاي ميباشد بشرح زير است:
ــ تا ميزان سي ميليون (000/000/30) ريال درآمد مشمول ماليات سالانه به نرخ (15%)
ـ تا ميزان يكصد ميليون (000/000/100) ريال درآمد مشمول ماليات سالانه نسبت به مازاد سي ميليون ريال به نرخ (20%)
ــ تا ميزان دويست و پنجاه ميليون (000/000/250) ريال مشمول ماليات سالانه نسبت به مازاد يكصد ميليون ريال به نرخ (25%)
ـ تا ميزان يك ميليارد (000/000/000/1) ريال مشمول ماليات سالانه نسبت به مازاد دويست و پنجاه ميليون ريال به نرخ (30%)
ــ نسبت به مازاد يك ميليارد ريال درآمد مشمول ماليات به نرخ (35%)
حال با در نظر گرفتن ماده 131 ماليات درآمد مشمول ماليات مثال بالا براي دندانپزشك عمومي 000/440/1 ريال و براي دندانپزشك متخصص 000/234/2 ريال ميباشد.
|
در آمد سالانه
|
ماليات
|
|
دندانپزشك عمومي
|
دندانپزشك متخصص
|
|
000/000/100
|
000/440/1
|
000/340/2
|
|
000/000/150
|
000/465/3
|
000/920/4
|
|
000/000/200
|
000/820/5
|
000/220/8
|
همانگونه كه ملاحظه فرموديد در صورت محاسبه عليالراس براي دندانپزشكان عمومي تا 73% و براي متخصصين تا 67% از درآمد سالانه را بحساب هزينهها منظور نمودهاند مطابق ماده 154 ضرائب مالياتي هر ساله توسط كمسيوني مركب از نمايندگان وزارت اقتصاد و دارايي و بانك مركزي و نماينده نظام پزشكي شهرستان مربوطه تعيين ميگردد.
طبق فرمولهاي ذكر شده براحتي ميتوانيد ميزان ماليات بر درآمدتان را محاسبه نماييد اشتباهي كه اكثر قريب به اتفاق همكاران هنگام دريافت ابلاغيه داشتهاند اين است كه درآمد مشمول ماليات را با درآمد سالانه اشتباه ميگيرند و اين خود مانع درك صحيح ايشان از تشخيص مميزان مالياتي ميشود.
سؤال: برگ تشخيص مالياتي بايستي چگونه باشد و در صورت اعتراض بايستي چه كرد؟
ماده 237 ـ (برگ تشخيص ماليات بايد براساس ماخذ صحيح و متكي به دلايل و اطلاعات كافي و به نحوي تنظيم گردد كه كليه فعاليتهاي مربوط و درآمدهاي حاصل از آن بطور صحيح در آن قيد و براي مودي روشن باشد.
امضاء كنندگان برگ تشخيص ماليات بايد نام كامل و سمت خود را در برگ تشخيص بطور خوانا قيد نمايند و مسئول مندرجات برگ تشخيص و نظريه خود از هر جهت خواهند بود و در صورت استعلام مودي از نحوه تشخيص ماليات مكلفند جزئيات گزارشي را كه مبناي صدور برگ تشخيص قرار گرفته است به مودي اعلام نمايند و هرگونه توضيحي را در اين خصوص بخواهند به او بدهند.)
در صورتيكه مودي نسبت به برگ تشخيص مالياتي خود معترض است ظرف 30 روز از تاريخ ابلاغ مهلت قانوني جهت اعلام كتبي اعتراض خود را دارد و ميتواند با مميز كل نسبت به صدور تخفيف توافق نمايد و چنانچه بازهم معترض باقي ماند و رقم مالياتي به نظرش عادلانه نبود پرونده به هيات حل اختلاف مالياتي ارجاع ميگردد.
بقيه قضايا برگرفته از سايت اينترنتي وزارت دارائي:
1 ـ ابلاغ برگ دعوت به هيات حل اختلاف مالياتي با تعيين تاريخ تشكيل هيات به مودي مالياتي
توجه: عدم حضور مؤدي يا نماينده او مانع از رسيدگي هيات و صدور راي نخواهد بود.
2 ـ حضور مؤدي در تاريخ تعيين شده در هيات حل اختلاف مالياتي و دفاع او نسبت به اعتراض به برگ تشخيص ماليات ابلاغ شده مستند به مدارك قابل قبول بصورت شفاهي و يا بوسيله تقديم لايحه اعتراضيه كتبي به هيات
3 ـ ابلاغ راي هيات حل اختلاف مالياتي پس از رسيدگي به مودي (اين راي طبق تبصره 1 ماده 244 قطعي و لازمالاجراء است).
4 ـ مودي ميتواند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ راي قطعي هيات حل اختلاف مالياتي، به استناد عدم رعايت قوانين و مقررات موضوعه يا نقض رسيدگي، با اعلام دلايل كافي به شوراي عالي مالياتي شكايت و نقض راي و تجديد رسيدگي را درخواست كند.
5 ـ هرگاه مؤدي از راي هيات حل اختلاف مالياتي به شورايعالي مالياتي شكايت نمايد بايستي به ميزان ماليات مورد راي وجه نقد يا تضميمن بانكي بسپرد و يا وثيقه ملكي معرفي كند يا ضامن معتبر كه اعتبار ضامن مورد قبول اداره امور مالياتي باشد معرفي نمايد در اينصورت راي هيات حل اختلاف مالياتي تا صدور راي شورايعالي مالياتي موقوف الاجراء ميماند.
6 ـ امكان شكايت مؤدي در مورد مالياتهاي قطعي شده كه در مرجع ديگري قابل طرح نباشد به ادعاي غيرعادلانه بودن ماليات مستندا به مدارك و دلائل كافي و تقاضاي تجديد رسيدگي به هيات 3 نفره منتخب وزير امور اقتصادي و دارايي (هيات موضوع ماده 251 مكرر)
7 ـ امكان شكايت مؤدي به ديوان عدالت اداري در ارتباط با تقاضاي ابطال آراء قطعي هياتهاي حل اختلاف مالياتي، شورايعالي مالياتي، هيات موضوع ماده 251 مكرر قانون مالياتهاي مستقيم منحصرا از حيث نقض قوانين و مقررات يا مخالفت با آنها.
در صورتيكه مؤدي در هر يك از مراحل (از ابتدا تا انتها) توافق نمود و برگ تشخيص مالياتي خود را امضاء نمود ديگر امكان بازگشت و اعتراض غيرممكن خواهد بود و ماليات صادره قطعي خواهد شد. پس بهتر آنست پيش از آنكه برك تشخيص مالياتي خود را امضاء نماييد يكبار ديگر تمام مطالب نوشته شده در اين مقام را مرور نماييد.
لازم به ذكر است قوانين طرح شده در اين مقاله تمامي قوانين مورد نياز، نميباشد بلكه آنچه بيشتر مورد استفاده قرار ميگيرد مطرح شد. توصيه ميكنم نگاهي به كتاب قانون مالياتهاي مستقيم بيندازيد و هر آنچه اطلاعات بيشتر ميخواهيد از آن دريافت نماييد.
اميد است با همدلي و آگاهي و اتفاق نظر ديگر شاهد اتفاقهاي اين چنيني نباشيم.
